Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
  1. Strona główna
  2. Zdrowy organizm
  3. Fakty i mity: Szczepienia przeciw grypie są nieskuteczne

Fakty i mity: Szczepienia przeciw grypie są nieskuteczne

Fakty i mity: Szczepienia przeciw grypie są nieskuteczne
Zdjęcie: shutterstock
Czy to prawda, że szczepienia przeciw grypie są nieskuteczne?

Wokół szczepień przeciwko grypie narosło wiele mitów, powtarzanych zresztą nie tylko przez pacjentów, ale też przez pracowników medycznych. Do najczęstszych należy sformułowanie: „zaszczepiłem się, a po dwóch dniach zachorowałem”. Tymczasem, jak przekonują specjaliści, aby można było się tego dowiedzieć, należałoby dwa dni wcześniej pobrać pacjentowi krew i oznaczyć odpowiedni poziom przeciwciał – jeśli pacjent zachorował, oznacza to, że w momencie szczepienia na grypę był już w okresie jej wylęgania.

Drugi częsty mit to przekonanie, że to szczepionka spowodowała chorobę. Jednak i tu specjaliści są nieugięci – ich zdaniem nie jest możliwe, aby obecnie produkowane i dostępne szczepionki przeciwko grypie spowodowały zachorowanie na nią.

W przeciwieństwie do innych sezonowych infekcji przed grypą można próbować się zabezpieczyć. Na ciężki przebieg tej choroby i powikłania pogrypowe narażone są dzieci i osoby dorosłe z grup ryzyka (cierpiące na choroby przewlekłe układu sercowo-naczyniowego, układu oddechowego, a także z chorobami nerek, wątroby, cukrzycą) oraz osoby w podeszłym wieku. To właśnie one przede wszystkim powinny być szczepione każdego roku. Wirus grypy charakteryzuje się dużą zmiennością antygenową,dlatego szczepionka przeciw grypie sezonowej jest co roku zmieniana. Najczęściej zawiera trzy szczepy wirusa: dwa typy wirusów A (H3N2 i H1N1) oraz jeden typ wirusa B.

Jak wygląda sprawa skuteczności? "Grypa jest co roku inna. My, opracowując szczepionkę na przyszły sezon, kierujemy się logiką i rachunkiem prawdopodobieństwa. Na tej podstawie wyodrębniamy ten szczep, co do którego jest największe prawdopodobieństwo, że zaistnieje w przyszłym sezonie. I na podstawie tych badań zlecamy produkcję, która trwa kilka miesięcy. Jeśli uda nam się trafić, to szczepionka zadziała. Ale nie zawsze przecież trafiamy. To losowa sprawa" - mówi w rozmowie z Joanną Ćwiek prof. Włodzimierz Gut, wirusolog z Zakładu Wirusologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego (Przekrój nr 4/2013).

Podobnego zdania jest  prof. Lidia Brydak, kierownik Krajowego Ośrodka ds. Grypy w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego: „Jak przy każdej szczepionce gwarancja niezachorowania nawet przy zetknięciu z wirusem odpowiadającym idealnie antygenowi w szczepionce nie wynosi 100 proc., lecz jest zależna od wielu czynników, np. stanu zdrowia czy grupy wiekowej” – informuje w komunikacie na stronach resortu zdrowia. Specjalistka wyjaśnia, że wśród 10-30 proc. zachorowań przyczyną mogą być szczepy wirusa grypy prawdziwej, których antygeny znajdują się w szczepionce, jak i szczepy, które nie są objęte szczepieniem, dlatego w niektórych sezonach grypowych mówi się o „dobrej zgodności”, natomiast w innych o „słabej zgodności” szczepów grypy prawdziwej krążących w populacji i antygenów zawartych w szczepionkach. Warto podkreślić, że szczepienie musi być odnawiane co roku, nawet jeśli nie zmienia się skład antygenów.

Coroczne szczepienia przeciwko grypie pobudzają układ odpornościowy organizmu do skuteczniejszego działania – uważa prof. Ewa Bernatowska, ekspert WHO, wiceprzewodnicząca Pediatrycznego Zespołu Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych przy ministrze zdrowia.

Najwazniejsze jest to, że szczepienia z całą pewnościa nie szkodzą. Zgodnie z zaleceniami WHO Komitetu Doradczego ds. Szczepień Ochronnych (ACIP) i 15 Międzynarodowych Towarzystw Naukowych profilaktyka za pomocą szczepień przeciwko grypie to najskuteczniejsza i najtańsza droga do zwalczania infekcji grypowej. Skuteczność tej metody w grupie młodych, zdrowych dorosłych jest bardzo wysoka: wynosi 70-90 proc.

Mimo tych danych grypa jest bagatelizowana. – Panuje pogląd, że nie jest ona poważnym schorzeniem, jednak nieleczona może doprowadzić do osłabienia i wyniszczenia organizmu. Skuteczność szczepionek dostępnych w Polsce wynosi 70-90 proc. Co więcej, dzięki regularnemu, corocznemu szczepieniu zmniejsza się ryzyko powstawania nowych mutantów grypy – mówi prof. Ewa Bernatowska.